15 mei 2026
Inloggen op Mijn Alkmaar met DigiD
Geacht college,
Recent is bekend geworden dat het Amerikaanse bedrijf Kyndryl het Nederlandse IT-bedrijf Solvinity wil overnemen. Solvinity beheert voor Logius onder andere systemen achter DigiD en MijnOverheid. Indien deze overname doorgaat, ontstaat de situatie dat cruciale digitale overheidsinfrastructuur indirect onder invloed kan komen te staan van Amerikaanse wetgeving, waaronder de Cloud Act, FISA 702 en EO 12333. Hierdoor bestaan zorgen over mogelijke toegang van buitenlandse overheden tot privacygevoelige gegevens van Nederlandse burgers en over de continuïteit van deze systemen.
Voor inwoners die vanwege privacy- of veiligheidszorgen geen gebruik willen maken van DigiD, is het van belang dat alternatieve authenticatiemethoden beschikbaar zijn. Binnen Mijn Alkmaar wordt inmiddels naast DigiD ook eIDAS als alternatieve inlogoptie aangeboden. Bij het doorlopen van deze optie blijkt echter dat in de vervolgstap niet alle landen beschikbaar zijn. Inwoners krijgen daarbij de melding: “If the country that issued your ID is not available, the ID may not yet have been notified. It may be available in the future.” Hierdoor is deze alternatieve inlogmogelijkheid in de praktijk momenteel niet voor alle inwoners bruikbaar. Daarnaast bestaan inmiddels open source en privacyvriendelijke alternatieven voor digitale authenticatie, zoals Yivi, dat onder andere door de gemeente Nijmegen wordt toegepast.
Naar aanleiding hiervan willen we de volgende vragen stellen:
Vraag 1:
Bent u bekend met de zorgen die leven over mogelijke afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven bij het beheer van systemen achter DigiD en MijnOverheid, en de gevolgen die dit kan hebben voor privacy, digitale autonomie en continuïteit van dienstverlening?
Vraag 2:
Klopt ons beeld dat binnen Mijn Alkmaar naast DigiD ook eIDAS als alternatieve inlogmethode wordt aangeboden? Indien nee, is er een andere inlogmethode anders dan DigiD? Welke is dat?
Vraag 3:
Bent u ermee bekend dat bij gebruik van de eIDAS-optie in de vervolgstap niet alle landen geselecteerd kunnen worden, waardoor deze functionaliteit voor Nederlandse gebruikers feitelijk nog niet bruikbaar is?
Vraag 4:
Heeft het college, desnoods via VNG-verband, inzicht op de termijn waarop Nederland wel volledig ondersteund zullen worden binnen deze inlogmethode?
Vraag 5:
Indien volledige ondersteuning van eIDAS niet op korte termijn gerealiseerd kan worden, bent u bereid om alternatieven voor authenticatie te onderzoeken, waaronder privacyvriendelijke en open source oplossingen zoals Yivi? Indien nee, waarom niet?
Toelichting:
[1] https://nos.nl/artikel/2613361-contract-met-it-bedrijf-voor-digid-met-twee-jaar-verlengd-ondanks-zorgen
[2] https://yivi.app/
[3] https://mijn.alkmaar.nl/pip/login
Geachte leden van de raad,
Het lid van de raad de heer Pinar heeft ons op 11 mei 2026 de volgende raadsvragen gesteld over Inloggen op Mijn Alkmaar met DigiD. In deze brief leest u onze reactie, overeenkomstig art. 42 Reglement van Orde voor vergaderingen van de raad.
Vraag 1:
Bent u bekend met de zorgen die leven over mogelijke afhankelijkheid van Amerikaanse bedrijven bij het beheer van systemen achter DigiD en MijnOverheid, en de gevolgen die dit kan hebben voor privacy, digitale autonomie en continuïteit van dienstverlening?
Antwoord
Wij zijn bekend met de zorgen die leven rondom digitale afhankelijkheden van grote internationale leveranciers, waaronder Amerikaanse partijen, en de mogelijke gevolgen voor privacy, digitale autonomie en continuïteit van dienstverlening. Tegelijkertijd geldt dat DigiD en MijnOverheid landelijke voorzieningen zijn, waarvoor gemeenten afhankelijk zijn van de keuzes, contracten en architectuur van het Rijk en uitvoeringsorganisaties zoals Logius. Vanuit onze rol blijven wij aandacht houden voor informatiebeveiliging, privacy en transparantie richting leveranciers en ketenpartners, en volgen wij relevante ontwikkelingen op
dit gebied.
Vraag 2:
Klopt ons beeld dat binnen Mijn Alkmaar naast DigiD ook eIDAS als alternatieve inlogmethode wordt aangeboden? Indien nee, is er een andere inlogmethode anders dan DigiD? Welke is dat?
Antwoord
Binnen Mijn Alkmaar wordt primair gebruikgemaakt van DigiD voor de authenticatie vaninwoners. Daarnaast wordt ondersteuning geboden voor eIDAS, specifiek bedoeld voor Europese burgers die met een erkend buitenlands inlogmiddel toegang willen krijgen. Voor zakelijke dienstverlening wordt op onderdelen gebruikgemaakt van eHerkenning als authenticatiemiddel voor bedrijven en organisaties.
Vraag 3:
Bent u ermee bekend dat bij gebruik van de eIDAS-optie in de vervolgstap niet alle landen geselecteerd kunnen worden, waardoor deze functionaliteit voor Nederlandse gebruikers feitelijk nog niet bruikbaar is?
Antwoord
Wij zijn bekend met het feit dat de toepassing van eIDAS in de praktijk nog beperkingen kent. Dit hangt samen met de gefaseerde implementatie binnen Europa. eIDAS is primair bedoeld voor grensoverschrijdend gebruik door Europese burgers. Voor Nederlandse inwoners blijft DigiD het aangewezen middel. Ontwikkelingen en knelpunten worden via landelijke kanalen gevolgd.
Vraag 4:
Heeft het college, desnoods via VNG-verband, inzicht op de termijn waarop Nederland wel volledig ondersteund zullen worden binnen deze inlogmethode?
Antwoord
Wij hebben geen concreet inzicht in de termijn waarop eIDAS volledig en breed toepasbaar zal zijn voor alle lidstaten en gebruikssituaties. De doorontwikkeling ligt bij de Europese Unie en het Rijk. Gemeenten sluiten hierop aan en volgen deze ontwikkelingen via onder andere VNG en landelijke overlegstructuren.
Vraag 5:
Indien volledige ondersteuning van eIDAS niet op korte termijn gerealiseerd kan worden, bent u bereid om alternatieven voor authenticatie te onderzoeken, waaronder privacyvriendelijke en open source oplossingen zoals Yivi? Indien nee, waarom niet?
Antwoord
Wij volgen de ontwikkelingen rondom alternatieve authenticatiemiddelen, waaronder privacyvriendelijke en open source oplossingen zoals Yivi. Tegelijkertijd is de gemeentelijke dienstverlening momenteel ingericht op landelijke voorzieningen met DigiD. Nieuwe ontwikkelingen en mogelijke toepassingen worden gevolgd en verkend binnen de kaders van landelijke standaarden, wet- en regelgeving en bredere adoptie. Op dit moment blijven wij de standaard hanteren via DigiD die algeheel bekend is bij inwoners en gebruikt wordt bij meerdere overheidsdiensten.
