Schrif­te­lijke vragen over aanbe­ste­dingstraject Horizon


Begin dit jaar is de gesloten jeugdzorginstelling Transferium, onderdeel van Parlan Jeugdzorg, middels een aanbestedingstraject overgegaan naar jeugdzorginstelling Horizon. Gezamenlijk hebben 18 gemeenten besloten dat deze vorm van gesloten jeugdzorg op de schop moest en er een nieuwe en wellicht goedkopere vorm van behandeling moest komen. De aanbesteding is, zoals men dat zo mooi omschrijft, gegund aan Horizon. Hoewel wethouders stelselmatig blijven ontkennen dat de kosten hierbij een rol gespeeld hebben, lijkt het er steeds meer op dat dit wel degelijk het geval is geweest. Na slechts enkele maanden al blijkt dat Horizon de zorg nauwelijks aankan. Waar veel deskundigen al voor waarschuwden, is werkelijkheid geworden. En dat terwijl meerdere wethouders vooraf bij hoog en laag volhielden dat de transitie geen problemen zou opleveren.

Inmiddels zijn er meerdere rechtszaken geweest vanwege het geen zorg op maat kunnen geven voor bepaalde jongeren. Om het drama compleet te maken hebben nu ook 30 jeugdrechtadvocaten de noodklok geluid en eisen zij dat gemeenten nu ingrijpen. De transitie heeft zoals voorspeld grote gevolgen voor deze jongeren en hun ouders. Verschillende media maken dan ook geregeld melding van dit hele aanbestedingsdebacle.

Wij maken ons eveneens grote zorgen over de uitkomst van het aanbestedingstraject en de huidige situatie bij jeugdzorginstelling Horizon en hebben dan ook de volgende vragen:

  1. Was u op de hoogte van het feit dat de beoordelingscommissie inzake het aanbestedingstraject slechts bestond uit zes voornamelijk zorginkopers en er geen enkele professional uit de jeugdzorg deel uitmaakte van deze commissie?
    Zo ja, heeft u daar destijds tegen geageerd of vond u dit wellicht acceptabel?
    Zo nee, wat is de reden dat u hiervan niet op de hoogte was?
  2. Hoe kan het dat een commissie die bestaat uit slechts zes personen zo’n rigoureuze en ingrijpende beslissing heeft kunnen nemen?
  3. Klopt het dat Horizon op basis van slechts drie maanden intensieve behandeling de vergunning heeft gekregen en dat langer doorbehandelen of doorverwijzen niet in de berekening is meegenomen? Zo ja, hoe kan het dat dit klakkeloos aangenomen is terwijl de gemiddelde behandelingsduur een veelvoud is?
  4. Hoe kan het dat de dringende adviezen van talloze deskundigen om niet met Horizon in zee te gaan stelselmatig genegeerd zijn?
  5. De 18 gezamenlijke gemeenten schijnen volgens de uitspraak van het kort geding op 05-12-2018 voldoende onderzocht te hebben dat Horizon een realistisch alternatief zou bieden. Hoe verklaart u dan de huidige situatie bij Horizon?
  6. Is het bij u bekend dat er inmiddels meerdere rechtszaken zijn geweest over het niet adequaat kunnen bieden van de juiste zorg en behandeling voor bepaalde jongeren?
    Zo ja, wat maakt u daaruit op?
  7. Kunt u ons garanderen dat deze problematiek rondom zorg, behandeling en dagbesteding van tijdelijke aard is?
  8. Is het u bekend dat zowel jongeren als ouders zich machteloos en gefrustreerd voelen over het tekortschieten van Horizon inzake behandeling, scholing en dagbesteding en wat denkt u daaraan te gaan doen?
  9. Wat vindt u van de actie van maar liefst 30 jeugdrechtadvocaten en hun eis dat gemeenten moeten ingrijpen in het Horizon debacle?
  10. Bent u bereid om deze eis van de jeugdrechtadvocaten in te willigen?
  11. Hoe denkt u de huidige problematiek in de jeugdzorginstelling Horizon op korte termijn te gaan oplossen?
  12. Waar baseert u uw aanname op dat gesloten jeugdzorg in de toekomst niet meer nodig zou zijn?
  13. Bent u zich bewust van het feit dat het hier veelal gaat om zieke en beschadigde jongeren en dat de transitie om die reden verstrekkende gevolgen zou kunnen hebben?
  14. De behandelingsmethodiek van Horizon is gebaseerd op kleinschalige, gezinsgerichte voorzieningen met beperkte beveiliging. Is het niet gewoon zo dat deze jongeren proefkonijn zijn om een nieuwe en goedkopere methodiek uit te testen?
  15. Het contract met Horizon is vooralsnog voor de periode van twee jaar. Na deze periode kan dit contract tweemaal verlengd worden voor nog eens een jaar. Op 31 december 2022 zou het contract dan moeten eindigen. Krijgen we na deze eventuele vier jaar weer opnieuw een aanbestedingscircus?

Antwoorddatum: 25 jun. 2019

1. De invulling van de beoordelingscommissie betreft een uitvoeringstaak, gebaseerd op de inkoopprocedure, en is niet aan het college. De aanbestedingsprocedure is door de colleges in de regio vastgesteld. De rechter heeft bij het vonnis van 5 december 2018 beoordeeld dat de aanbesteding volgens de vereiste procedure is verlopen en zich positief uitgesproken over kwaliteit en kwantiteit van de beoordelingscommissie.

2. Er zijn geen richtlijnen vastgesteld over een minimum of maximum aantal beoordelaars. Er is tot zes personen gekomen vanwege de omvang-grootte van de opdracht en twee per regio voor de betrokkenheid van elke regio. De wijze van beoordelen is volledig transparant en vooraf bij de inschrijvers kenbaar gemaakt.

3. Nee, dit klopt niet. De totale periode van behandeling is langer dan drie maanden, alleen de periode van geslotenheid duurt gemiddeld drie maanden. De JouwZorg is een methodiek waarbij in circa drie maanden geslotenheid de jongeren en het gezin gestabiliseerd worden en het in staat wordt gesteld om zelf hun vervolgbehandeling en behandelaars te kiezen. Deze behandeling loopt door na de periode van geslotenheid in de eigen omgeving omdat dit bewezen effectiever is.

4. Het is ons niet duidelijk welke adviezen u bedoelt, wij kennen deze niet. Naast de kritische geluiden die na de gunning naar voren zijn gekomen, zijn er ook vele deskundigen die vertrouwen hebben in de kwaliteit van Horizon zoals de Inspectie van Gezondheid en Jeugd.

5. Antonius in Bakkum is nu ruim vier maanden operationeel. Zoals wij reeds in de raadsinformatiebrief van 21 mei beschrijven: “wij erkennen dat een aantal zaken in de beginfase niet optimaal waren. Wij hebben deze issues besproken met Horizon én met de Inspectie van Gezondheidszorg en Jeugd. Er zijn inmiddels veel verbeteringen doorgevoerd. De Inspectie gaat nog voor de zomer op bezoek bij Antonius. We wachten dit onafhankelijke inspectierapport af om te bezien welke aspecten nog opgepakt of verbeterd moeten worden. Hier zullen we streng op toezien.”

6. Ja, wij hebben van de uitspraken kennis genomen. U kunt hier meer over lezen in de raadsinformatiebrief over de JeugdzorgPlus van 21 mei 2019. Zie hier: https://alkmaar.raadsinformatie.nl/document/7639770/1/20190521%20Raadsinformatiebrief%20JeugdzorgPlus

7. Helaas kunnen wij niets garanderen. Er zijn goede contractuele afspraken met Horizon gemaakt. Horizon is een landelijke aanbieder met jaren lange ervaring.

8. De geluiden in de media zijn ons bekend. Recent heeft ons rechtstreeks een signaal bereikt. De inspectie van Gezondheidszorg en Jeugd en de Inspectie van Onderwijs worden verzocht de locatie nog voor de zomer te inspecteren. Zie ook het antwoord op vraag 5.

9. Wij waarderen de betrokkenheid van deze werkgroep en zijn met hen in gesprek. Wij nemen hun signalen zeer serieus.

10. Op dit moment kunnen wij daar geen antwoord op geven. Wij zijn bereid hierover te praten en nemen de signalen van de werkgroep jeugdrechtadvocaten zeer serieus. Het is aan de landelijke onafhankelijke inspecties om de kwaliteit van de jeugdhulp en het onderwijs te beoordelen. Op basis van de inspectierapporten zullen wij onze acties bepalen. Recentelijk heeft Horizon ons geïnformeerd zelf in gesprek te zijn met de werkgroep jeugdrechtadvocaten.

11. Zie ook het antwoord op vraag 5. We gaan ervan uit dat Horizon op korte termijn de gemaakte afspraken volledig nakomt en op basis van de inspectierapporten bepalen we onze acties.

12. Het ontnemen van de vrijheid van jeugdigen is een forse maatregel en wordt dan ook het liefst zo min mogelijk toegepast. Wij streven ernaar om het voorliggende veld zo in te richten dat jongeren eerder en op de juiste plek behandeld kunnen worden zodat een JeugdzorgPlus-voorziening, waarin jeugdigen met vrijheidsbeperkende maatregelen te maken hebben, minder vaak nodig is. We zetten jeugdhulp zo licht als mogelijk en zo zwaar als nodig in en sluiten met deze doelstelling aan bij het rijksbeleid. In ‘Zorg voor de Jeugd’ - het vigerende actieprogramma van het Ministerie van VWS - kunt u hier meer over lezen.

13. Ja, daar zijn we ons terdege van bewust. Juist het belang van deze jongeren hebben wij voor ogen.

14. Nee, het college neemt afstand van de suggestie dat deze jongeren proefkonijn zijn. Het belang van de jongeren stond en staat bij ons altijd voorop. De behandelingsmethodiek is een beproefde methodiek waarmee Horizon al ervaring heeft opgedaan. Voor meer informatie: https://maggezien.horizon.eu/jouwzorg/ellis-ter-beek/ en hier:
https://www.zonmw.nl/fileadmin/zonmw/documenten/Jeugd/Effectief_werken/073-2018053_interview_Ellis_ter_Beek_TNO_defNEW.pdf

Overigens zijn financiën nooit onderdeel van de aanbesteding geweest. Het tarief was vooraf vastgesteld.

15. Het college ziet aanbestedingen als een serieuze zaak en niet als een circus. Er is nu nog geen duidelijkheid over hoe de wettelijke kaders er in 2022 uitzien. Voorop staat de beste zorg voor onze jongeren.