Schrif­te­lijke vragen over houtstook en lucht­kwa­liteit


Indiendatum: 7 dec. 2021

Geacht college,

Houtstook door particulieren in kachels en open haarden heeft schadelijke gevolgen voor de luchtkwaliteit en de gezondheid. Dat wordt nog te vaak onderschat. Dat het probleem aanzienlijker is dan gedacht, blijkt uit de nieuwe cijfers die het RIVM op 15 februari 2021 heeft gepubliceerd [1][2][3].

Sinds 2021 wordt in Nederland, in navolging van andere Europese landen, ook condenseerbaar fijnstof meegenomen in de berekeningen van de Emissieregistratie [4]. Dit, omdat bij het stoken van hout naast vast fijnstof ook condenseerbaar fijnstof vrijkomt, dat vooral bestaat uit organische stoffen die binnen enkele meters na het verlaten van de schoorsteen afkoelen en condenseren tot deeltjes in de lucht [5]. Door deze nieuwe, meer accurate rekenmethode blijkt dat het aandeel PM2.5 (het type fijnstof waarover het gaat) uit houtstook stijgt van ongeveer 10 naar ongeveer 23 procent in de landelijke uitstoot.

Deze nieuwe cijfers [6] en inzichten hebben (mogelijk) invloed op het beleid dat de gemeente kan en wil voeren ten aanzien van particuliere houtstook. Gezien het feit dat door de hoge energieprijzen ook de verkoop van houtkachels stijgen [7], hebben wij de volgende vragen aan het college:

1. Heeft u kennisgenomen van de laatste cijfers in de emissieregistratie van het RIVM?

2. Is het bekend hoeveel woningen in Alkmaar worden verwarmd met hout(producten)? Zo ja, hoeveel zijn dat? Is het aantal in de afgelopen vijf jaar toe- of afgenomen? En zo ja, is er daarbij een onderscheid te maken tussen hoofdverwarming en bij- of sfeerverwarming? Zo nee, bent u (indien mogelijk) bereid deze cijfers te achterhalen?

3.a. Wordt het aantal klachten van inwoners over houtrook bijgehouden? Zo ja, hoeveel zijn dat er in de afgelopen vijf jaar? Welke zaken vallen op in de cijfers? Zo nee, bent u (indien mogelijk) bereid deze cijfers te achterhalen?
b. Wordt er naar aanleiding van klachten onderzoek verricht? Zo ja, in hoeveel gevallen? En hoe ziet dit onderzoek eruit? Zo nee, waarom niet?
c. Ontvangt de gemeente wel eens handhavingsverzoeken met betrekking tot (overlast van) houtstook? Zo ja, hoeveel zijn dat er in de afgelopen vijf jaar? En zo ja, wordt in alle gevallen de wettelijke procedure doorlopen die volgt uit een handhavingsverzoek? En hoe vaak leidt deze procedure tot daadwerkelijke handhaving?
d. Bent u tevreden over de afhandeling van klachten en handhavingsverzoeken?
Zo nee, welke verbeteringen gaat u aanbrengen in de afhandelingsprocedures?

4. Heeft de gemeente ooit in kaart gebracht of en waar er in de Alkmaarse wijken en dorpen sprake is van ervaren, dan wel objectief meetbare houtstook gerelateerde overlast? Zo ja, wanneer heeft dit plaatsgevonden en wat waren de resultaten? Zo nee, waarom niet? En zo nee, bent u bereid dit op een geschikt moment in kaart te (laten) brengen, bijvoorbeeld bij de implementatie van een structureel meetnet luchtkwaliteit? Zo nee, waarom niet?

5.a. Heeft u inzicht in het aantal unieke bezoekers van de gemeentelijke webpagina over houtstook [8]? Zo ja, hoeveel zijn dat in de afgelopen vijf jaar?
b. Heeft u tevens inzicht in het aantal keer dat er is doorgeklikt naar de links op deze webpagina, te weten: de Stookwijzer, Infomil, Milieu Centraal, Buurtbemiddeling en het Juridisch Loket? Zo ja, hoeveel keer is dat per link gebeurd?
c. Bent u tevreden over deze cijfers? Zo nee, wat gaat u doen om dit te verbeteren?

6. Hoe vaak worden via de diverse (sociale) mediakanalen van de gemeente inwoners geattendeerd op de Stookwijzer (stookalarm) en/of inhoudelijk geadviseerd hoe om te gaan met houtstook? Indien dit niet of sporadisch gebeurt, bent u bereid om dit structureel, dan wel frequenter te doen? Zo nee, waarom niet?

7. Deelt u de mening dat verbranding van hout(producten) voor de verwarming van woningen niet duurzaam is (gelet op onder andere onttrekking van hout uit ecosystemen, het vrijkomen van CO2, maar ook vervuiling door PM2.5)? Zo nee, waarom niet?

8. Ziet u mogelijkheden om aanschaf en gebruik van particuliere houtstook te ontmoedigen door, conform het principe van ‘de vervuiler betaalt’, de aanwezigheid van houtkachels en open haarden extra te belasten? Zo ja, hoe gaat u dit regelen? Zo nee, waarom niet?

9. Ziet u mogelijkheden om middels wet- en regelgeving particuliere houtstook te beperken, door bijvoorbeeld een verbod op bepaalde stookmiddelen, een verbod op (nieuwe) houtgestookte installaties in (nieuwe) woningen en/of een algemeen, al dan niet tijdelijk, stookverbod in wijken en dorpen waar overlast aan de orde is? Zo ja, welke en bent u bereid er uitvoering aan te geven? Zo nee, waarom niet?

10. Bent u op de hoogte van de twee manieren (campagne voor schonere houtstook en subsidie voor minder uitstoot) waarmee gemeente Utrecht de overlast van houtstook probeert te verminderen [9][10]? Ziet u mogelijkheden soortgelijke oplossingen in te zetten in Alkmaar? Zo nee, waarom niet?

[1] https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/houtkachels-en-haarden-plots-de-grootste-fijnstofbron-door-nieuwe-rekenmethode~bfb07162/

[2] https://nos.nl/artikel/2368898-houtkachels-blijken-na-opnieuw-rekenen-grootste-bron-van-fijnstofuitstoot

[3] https://www.trouw.nl/duurzaamheid-natuur/de-uitstoot-van-fijnstof-uit-houtkachels-in-huizen-is-veel-groter-dan-gedacht~b2c1ad82/

[4] https://www.rivm.nl/nieuws/definitieve-emissiecijfers-over-2019-bekend

[5] http://www.emissieregistratie.nl/erpubliek/erpub/condensable.aspx

[6]http://www.emissieregistratie.nl/erpubliek/erpub/international/luchtverontreiniging.aspx

[7] https://www.nu.nl/wonen/6168745/vraag-naar-kachels-schiet-omhoog-zorgen-over-milieueffecten.html

[8] https://www.alkmaar.nl/actueel/houtrook-wat-kan-ik-doen-om-overlast-te-voorkomen

[9] https://www.utrecht.nl/nieuws/nieuwsbericht-gemeente-utrecht/utrecht-start-campagne-voor-schonere-houtstook/

[10] https://pki.utrecht.nl/Loket/product/12300f1402469d0987ed2ffeb8dda642